De buurtwacht in de Gelderse gemeente Neder-Betuwe zet een drone met warmtecamera in om inbrekers en andere boeven op te sporen. De burgemeester ziet het als een ‘succesvolle vorm van burgerparticipatie’. Er zijn ook mensen die zich zorgen maken om privacyschending en valse verdachtmakingen.
Dat schrijft De Telegraaf, die de burgerwacht en andere betrokkenen interviewde.
‘Aansturing burgerwacht is volgens een commandostructuur’
De burgerwacht in Neder-Betuwe werd in 2015 uit onvrede opgericht, omdat het politiebureau in Kesteren haar deuren sloot. “De politie kwam te laat of helemaal niet bij meldingen. Toen dacht een aantal ondernemers: dan gaan we het zelf wel doen”, zo herinnert een van de oprichters zich.
Aanvankelijk waren de politie en de burgemeester niet blij met de komst van de burgerwacht in Neder-Betuwe. De eerste jaren leidde het tot de nodige problemen, waarbij verdachten soms hardhandig werden aangepakt. Inmiddels is de politie overtuigd geraakt van de burgerwacht. “We kunnen niet overal aanwezig zijn”, zo zegt de politie tegenover De Telegraaf.
Burgemeester Jan Kottelenberg is eveneens te spreken over het werk dat de burgerwacht verricht. “Leden worden gescreend en getraind, er is goed overleg met de wijkagent en de aansturing is strak, volgens een commandostructuur.”
Burgerwacht Neder-Betuwe kent hoge mate van professionalisering
Wat de burgerwacht in Neder-Betuwe zo bijzonder maakt, is hun grote mate van professionalisering. Ze werken onder meer met een drone die uitgerust is met een camera die warmtebeelden maakt. Het kostte 10.000 euro om deze aan te schaffen. Het is de investering zeker waard. “Dit werk aanzienlijk beter dan zoeken met zaklampen. Maar we sturen hem altijd alleen in overleg met de politie de lucht in”, zo zegt een van de leden van de burgerwacht.
Daarnaast werkt de burgerwacht van de Gelderse gemeente niet met de radio, maar met een portofoonsysteem. Door de hoogspanningskabel van de Betuwespoorlijn werkt de radio niet goed. Ook hier zit een fors prijskaartje aan: alleen al het abonnement kost jaarlijks 3.000 euro.
De vrijwilligers van de burgerwacht kennen de regels en houden zich daar aan. Burgemeester Kottelenberg ziet het initiatief dan ook als een ‘succesvolle vorm van burgerparticipatie’.
Burgerwachten kennen ook een schaduwzijde
Het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid (CCV) zie dat er steeds burgerwachten of ‘lopende teams’ in Nederland actief zijn. Volgens de meest recente cijfers zijn het er inmiddels 653. “Politie en gemeenten waarderen het als bewoners zich als extra ogen en oren inzetten voor hun leefomgeving”, aldus het CCV.
Maar er kleeft ook een schaduwzijde aan burgerwachten. Denk aan privacyschending, valse beschuldigingen en discriminatie, geweld en intimidatie, en doorgeschoten sociale controle. Om die rede is politievakbond ACP sceptisch over burgerwachten. “In ons land hebben we het geweldsmonopolie bij de politie neergelegd en burgerwachten hebben soms de neiging om voor eigen rechter te spelen”, zo vertelt een woordvoerder.
Om iets aan deze schaduwkant te doen, stelt de burgerwacht in Neder-Betuwe strenge eisen aan vrijwilligers die zich bij de groep willen aansluiten. Om het overzicht te houden mogen maximaal vijftig mannen actief zijn. Verder moeten deelnemers minimaal 21 jaar zijn en een Verklaring Omtrent het Gedrag kunnen overleggen. Tot slot moeten alle leden instemmen met het lidmaatschap van een vrijwilliger.
“Burgerwachten kunnen zeker waardevol zijn. We kunnen niet overal aanwezig zijn, dus als burgers hun ogen en oren in de wijk openhouden, is dat alleen maar goed. Samenwerking is de sleutel”, zo zegt een woordvoerder van de Nationale Politie.
