In een gedeelde verklaring van Europol en Europese politiediensten worden overheden en techbedrijven opgeroepen strenger op te treden tegen end-to-end encryptie.
Volgens Europol staat end-to-end encryptie autoriteiten in de weg bij het verkrijgen van bewijsmateriaal. Om de veiligheid op sociale media te bevorderen wil de Europese politie daarom dat end-to-end encryptie wordt teruggerold.
Het voorstel krijgt kritiek vanuit verschillende hoeken. Burgerrechtenbewegingen maken zich zorgen over de toenemende massa-surveillance van politiediensten en benadrukken dat dit soort verzoeken online privacy inperken.
Encryptie “beperkt” handhaving op sociale media
End-to-end encryptie zorgt ervoor dat gegevens en online communicatie versleuteld worden. Hierdoor hebben techdrijven, bijvoorbeeld, geen toegang tot de privé gesprekken van gebruikers.
Volgens Europol verhindert encryptie op sociale netwerken dat wetshandhaving voldoende haar werk kan verrichten. Volgens de verklaring krijgen opsporingsdiensten niet genoeg toegang tot content op sociale media, wat de publieke veiligheid in de weg staat.
De Europese politiechefs vrezen dat criminelen online te veel vrij spel krijgen, waardoor kindermisbruik, drugshandel, financiële misdrijven en mensenhandel onder de radar zouden verdwijnen.
Europol-directeur Catherine De Bolle meent dat onze huizen gevaarlijker worden dan onze straten als criminaliteit zich verplaatst naar de online sfeer. Ze zegt het volgende: “Als de politie de mogelijkheid verliest om bewijs te verzamelen, kan onze samenleving mensen niet beschermen tegen criminaliteit.”
Encryptie vs. veiligheid
De discussie omtrent encryptie is niet nieuw. Opsporingsdiensten willen al langer dat sociale netwerken zogenaamde “achterdeuren” inbouwen die de politie toegang verleent tot versleuteld materiaal.
In de verklaring wordt gepleit voor security by design: van overheden en de techindustrie wordt flexibiliteit gevraagd, bijvoorbeeld door het invoeren van “frameworks” waarmee de politie informatie kan opvragen. Dit zou de mogelijkheid behouden om illegale activiteiten te detecteren en rapporeren.
Maar dergelijke claims stoten ook op veel kritiek: burgerrechtenbewegingen maken zich ernstig zorgen over massa-surveillance en vinden dat de politiediensten proberen om versleuteling en het recht op privacy te ondermijnen.
Journalisten, politici, advocaten en burgers moeten in vrijheid kunnen communiceren, menen zij. De European Digital Rights (EDRi) groep wijst er bovendien op dat opsporingsdiensten in een gouden eeuw van surveillance leven en dat encryptie politiediensten niet in de weg staat hun werk te doen.
Nieuwe vormen van encryptie – bijvoorbeeld homomorfische encryptie die versleutelde content kan scannen en analyseren – zouden wellicht een oplossing kunnen bieden, hoewel deze technieken ook veiligheidsrisico’s en vragen met zich meebrengen.
