Het Europees Hof van Justitie zegt dat Europese providers geen zerorating mogen toepassen onder het beginsel van netneutraliteit. Door bepaalde diensten niet in rekening te brengen, wordt het internetverkeer ongelijk behandeld. Gelijke behandeling is echter het belangrijkste uitgangspunt bij netneutraliteit.
Dat bepaalt het Europees Hof van Justitie vandaag in een vonnis (PDF).
Netneutraliteit en zerorating in een notendop
Netneutraliteit is het basisprincipe van een open, toegankelijk en vrij internet. In essentie draait het erom dat internetproviders geen onderscheid mogen maken tussen datastromen. Of iemand nou de hele dag naar Netflix of andere VOD-dienst kijkt, of enkel het laatste nieuws leest op zijn smartphone, al het internetverkeer moet gelijk behandeld worden. Alleen onder specifieke omstandigheden mogen bepaalde diensten geblokkeerd worden. Zo bepaalde de Autoriteit Consument en Markt (ACM) in 2013 dat T-Mobile diensten als YouTube en Spotify mag blokkeren op het gratis WiFi-netwerk van de NS. Zo kan de provider een stabiele netwerkverbinding garanderen en ‘filevorming’ op het netwerk voorkomen.
Nederland was een van de eerste landen ter wereld waar netneutraliteit wettelijk werd geregeld. Artikel 7.4a van de Telecommunicatiewet bepaalt dat ‘aanbieders van openbare elektronische communicatienetwerken of openbare elektronische communicatiediensten’ geen diensten of toepassingen mogen belemmeren of vertragen. Sinds augustus 2016 is netneutraliteit in de Europese Unie een feit.
Een ander aspect dat regelmatig om de hoek komt kijken als het gaat om netneutraliteit, is zerorating. Dat betekent dat een internet service provider (ISP) een dienst mag aanbieden zonder dat ze daarvoor kosten in rekening brengt bij klanten. Een voorbeeld daarvan is Datavrije muziek van T-Mobile. Klanten mogen onbeperkt muziek streamen zonder dat dit ten koste gaat van hun databundel. Deze dienst is standaard inbegrepen in een Go abonnement met 10GB mobiele data.
‘Onverenigbaar met de Europese wetgeving’
Het Europees Hof van Justitie heeft vandaag anders bepaald. Het Bundesnetzagentur für Telekommunikation, het Duitse telecomagentschap, had een zaak aangespannen bij het Hof tegen Vodafone en Telekom Deutschland. Beide providers bieden zerorating opties bij hun abonnementen. Bij Vodafone is dat Vodafone Pass, Deutsche Telekom noemde dit Stream On. Met deze diensten mogen klanten van specifieke apps onbeperkt muziek en video’s streamen in Duitsland, zonder dat dit in rekening wordt gebracht. Buiten de landsgrenzen moeten ze wel de volle pond betalen.
Het Europees Hof bepaalt echter dat dit niet is toegestaan. Het Hof redeneert als volgt. Vodafone en Deutsche Telekom zijn commerciële partijen. Door zerorating opties aan te bieden, maken zij op basis van commerciële overwegingen onderscheid in internetverkeer. “Een dergelijke commerciële praktijk is in strijd met de algemene verplichting tot gelijke behandeling van het verkeer, zonder discriminatie of belemmering, zoals de verordening inzake open toegang tot internet vereist”, zo oordeelt het Hof.
Omdat deze beperkingen van het internetverkeer alleen gelden als klanten gebruik willen maken van de zerorating opties, is dat ‘onverenigbaar met de Europese wetgeving’.
Commerciële afwegingen leggen het af tegen netneutraliteit
Het is niet de eerste keer dat het Europees Hof van Justitie oordeelt dat zerorating in strijd is met netneutraliteit. Afgelopen jaar bepaalde het Hof dat een Hongaarse provider die zerorating pakketten aanbood daarmee de regels voor netneutraliteit overtrad. “Dergelijke pakketten kunnen het gebruik van de bevoorrechte toepassingen en diensten namelijk doen toenemen en tegelijkertijd het gebruik van andere beschikbare toepassingen en diensten doen afnemen, gelet op de maatregelen waarmee de aanbieder van internettoegangsdiensten laatstgenoemd gebruik technisch gezien moeilijker of zelfs onmogelijk maakt”, aldus het Hof.
Anders gezegd: het blokkeren of afknijpen van diensten op basis van commerciële afwegingen, is in strijd met netneutraliteit. Internetverkeer en datastromen worden dan namelijk niet op gelijke wijze behandeld.
