Het Expertisebureau Online Kindermisbruik (EOKM) ontving vorig jaar in totaal 413.262 meldingen over seksuele exploitatie van kinderen op internet. Het grootste deel van de meldingen was afkomstig uit Nederland. Tegelijkertijd ziet het expertisebureau dat steeds meer imagehosters naar het buitenland vertrekken. Nederlandse opsporingstools liggen hier waarschijnlijk aan ten grondslag.
Dat schrijft het EOKM in haar jaarverslag.
Cloud vaker gebruikt om kinderporno te hosten
Van de 413.262 meldingen die het EOKM afgelopen jaar ontving, waren er 236.743 afkomstig uit Nederland. Dat is 57,3 procent van alle meldingen. In 2020 bereikten 307.021 meldingen het expertisebureau. De resterende 176.519 meldingen kwamen vanuit het buitenland. De meeste meldingen komen nog steeds uit het Verenigd Koninkrijk. Andere meldingen waren afkomstig uit landen als Oostenrijk, Duitsland, Australië en Colombia.
De helft van het gemelde beeldmateriaal (49,99 procent) werd gevonden in cloudomgevingen. Volgens het EOKM is dat een nieuwe trend. Dat is problematisch en zorgwekkend, omdat de Nederlandse wetgeving bepaalt dat een cloudomgeving een privé-omgeving is. Dat betekent dat de analisten van het expertisebureau de meldingen niet kunnen beoordelen. De organisatie geeft de gemelde URL’s wel door aan de cloudhoster, in de hoop dat deze partij het illegale beeldmateriaal verwijdert.
Imagehosters vertrekken naar het buitenland
In 2020 werd de meeste kinderporno geplaatst bij imagehosters. Klanten kunnen bij deze partijen anoniem afbeeldingen op hun server uploaden, waarna het voor iedereen toegankelijk is. Halverwege 2021 zijn veel van dit soort websites naar het buitenland verhuisd, zo constateert het EOKM. Afgelopen jaar zijn er 19 imagehosters verhuisd naar landen als Moldavië, India, Tsjechië en de Verenigde Staten. Dat is volgens de organisatie te danken aan tools als de HashCheckService en SCART.
De HashCheckService is ontwikkeld door de TU Delft en scant de servers van Nederlandse hostingproviders op de aanwezigheid van kinderpornografisch beeldmateriaal. Vorig jaar werden op deze manier bijna 2,4 miljard afbeeldingen gescand, wat resulteerde in een half miljoen hits. De Sexual Child Abuse Reporting Tool of SCART scant eveneens erotisch materiaal. Keerzijde is dat het hulpmiddel ook expliciet beeldmateriaal dat legaal is aanmerkt als mogelijk misbruik. Iedere melding moet daarom handmatig gecontroleerd worden door analisten.
Het EOKM is niet blij met de constatering dat steeds meer imagehosters naar het buitenland vertrekken. “Dat lijkt misschien gunstig maar dat is niet zo. Als ze verhuizen naar landen die niet door INHOPE worden gemonitord, verdwijnen ze volledig uit beeld”, aldus Arda Gerkens, directeur van het expertisecentrum.
Zelfhulpmodule populair onder bezoekers
Stop It Now is een hulplijn waar mensen die seksuele gevoelens over minderjarigen hebben om advies kunnen vragen. Vorig jaar is de hulplijn 712 keer benaderd, een stijging van 15 procent ten opzichte van 2020. In totaal namen 367 unieke personen contact op met Stop It Now. Eén op de drie bellers nam meerdere malen contact op met de hulplijn.
Het EOKM erkent dat het afgelopen jaar 53 procent van de telefoontjes heeft gemist. Het gaat om 507 gemiste oproepen. “Omdat de hulplijn anoniem is, weten we niet of dit percentage volledig uit unieke personen bestaat of dat het mensen zijn die ons meerdere keren probeerden te bereiken. De cijfers geven wel aan dat het wenselijk en nodig is om onze openingstijden nog verder uit te breiden”, staat in het jaarverslag. Daarom gaat de hulplijn ook in de avond en het weekend open.
De zelfhulpmodule Stoppen is mogelijk is in 2021 in totaal 11.724 keer bezocht, wat neerkomt op gemiddeld 32 bezoeken per dag. Dat is omgerekend een stijging van 44 procent ten opzichte van 2020. Daarvan waren er 1.514 terugkerende bezoekers.
Over het EOKM
Het EOKM is aangesloten bij het internationale netwerk INHOPE. Via dit netwerk komen meldingen van kinderpornografisch beeldmateriaal vanuit het buitenland binnen. Andere kanalen waarop de Nederlandse organisatie meldingen ontvangt, is via de politie, anonieme meldingen via het webformulier op de website en door samenwerking met externe partijen.
