De Jonge: ‘RIVM gaat geen mensen volgen met telecomdata’

De Jonge: ‘RIVM gaat geen mensen volgen met telecomdata’

Laatst bijgewerkt: 5 juni 2020
Leestijd: 4 minuten, 15 seconden

Minister Hugo de Jonge van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) zegt dat telecomdata goed van pas komt bij het vroegtijdig signaleren van een eventuele tweede uitbraak van het coronavirus. Om dit mogelijk te maken wil hij de Telecommunicatiewet wijzigen. Hij garandeert dat de verzamelde telecomdata niet gebruikt zal worden om mensen te volgen.

Dat schrijft minister De Jonge in een brief aan de Tweede Kamer. Daarin brengt hij de Kamerleden op de hoogte van de laatste stand van zaken.

Versoepeling

Dinsdagavond hielden premier Mark Rutte en minister De Jonge na overleg met het Outbreak Management Team (OMT) een persconferentie. De minister-president kwam met goed nieuws op de proppen. Hij bevestigde de geruchten dat het kabinet de teugels van de coronamaatregelen wat ging loslaten. “Dat hebben we met z’n allen verdiend”, zo zei Rutte. De horeca en culturele instellingen mogen vanaf 1 juni om 12 uur ’s middags weer open, mits ze de anderhalvemetermaatregel kunnen handhaven. Het voortgezet onderwijs gaat vanaf 2 juni weer open. Basisscholen volgen op 8 juni. En het openbaar vervoer gaat vaker rijden. Reizigers mogen het ov alleen gebruiken voor ‘noodzakelijke reizen’ en zijn verplicht een (niet-medisch) mondkapje te dragen.

Minister De Jonge vertelde dat hij, naar het voorbeeld van Duitsland, een dashboard gaat invoeren. Hiermee verzamelen gezondheidsprofessionals en onderzoekers data op regionaal niveau om “nieuwe brandjes” te blussen. Met dit hulpmiddel wil de minister meer grip krijgen op de verspreiding van het coronavirus. Door vroegtijdige signalering kan De Jonge sneller ingrijpen en regionale maatregelen nemen om zo de impact, omvang en verwachting van de verspreiding van het virus te beperken. De minister zegt dat het dashboard ‘onzekerheden’ met zich kan meebrengen, omdat de cijfers achterlopen op de werkelijke verspreiding van het virus. “Met meer en snel testen, traceren, isoleren, rapporteren en verdere verbetering van de monitoring wil ik het zicht op de werkelijkheid verbeteren”, aldus De Jonge.

AVG

Begin mei maakte minister De Jonge bekend dat hij de Telecommunicatiewet wil wijzigen om het delen van telecomdata tijdens een pandemie mogelijk te maken. Dat is nu niet toegestaan omdat de wettelijke basis hiervoor, die de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) eist, ontbreekt. De beoogde wetswijziging komt op aanraden van het OMT. De adviseurs van dit team vertelden de minister dat het beschikbaar maken van anonieme data van telecomproviders een goed instrument is om de verspreiding van het coronavirus in kaart te brengen. “Deze gegevens op zichzelf beschrijven niet de epidemie, maar hieruit kunnen wel veel sneller waarschuwingssignalen opgepikt worden vergeleken met epidemiologische indicatoren”, aldus de minister in de brief aan de Tweede Kamer.

Zoals gezegd is hier een wetswijziging voor nodig. Een conceptvoorstel hiervoor ligt inmiddels klaar. “Dit wetsvoorstel beoogt de noodzakelijke wettelijke grondslag te scheppen voor het verwerken van locatie- en verkeersgegevens ten behoeve van het verstrekken van de gewenste statistische informatie aan het RIVM”, zo stelt minister De Jonge.

Privacyzorgen

Critici maken zich terecht zorgen over onze privacy. Zoals de minister het verwoordt klinkt het velen als big brother is watching you. De Jonge wil deze zorgen ontzenuwen en schrijft dat het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) niet de intentie heeft om burgers te monitoren om te kijken of ze zich wel aan de coronaregels houden. “Het gaat het RIVM daarbij nadrukkelijk niet om het volgen van personen, maar om het verkrijgen van een geaggregeerd beeld van verplaatsingen op bevolkingsniveau. Het wetsvoorstel zal zich dan ook uitsluitend richten op het verstrekken van tellingen van het aantal personen – afgeleid uit de aantallen in de gemeente aanwezige mobiele telefoons- dat per uur in een gemeente aanwezig is. Op basis van deze gegevens kan het RIVM dagelijks statistisch in beeld brengen hoe de mobiliteit zich de voorgaande dag heeft ontwikkeld. Zo kan het RIVM sneller inspelen op actuele ontwikkelingen dan nu het geval is.”

In de wetswijziging zoals die nu op tafel ligt is onze privacy geborgen, zo zegt de minister. De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) heeft advies gegeven over het conceptvoorstel, die de ambtenaren van het ministerie van VWS in het wetsvoorstel hebben verwerkt. In een persverklaring laat de AP weten streng te zullen controleren of de privacy goed bewaakt wordt. “De effectiviteit van de inzet van telecomdata moet in verhouding staan tot de inbreuk op de privacy. Het moet duidelijk zijn waarom alternatieven die minder ingrijpend zijn dan het delen van telecomdata niet volstaan om het virus te bestrijden”, aldus de toezichthouder.

De Jonge verwacht dat het advies deze week wordt aangeboden aan de Raad van State, een adviesorgaan van de regering en de hoogste rechterlijke instantie van ons land. Daarna wordt het voorstel naar de Tweede en Eerste Kamer gezonden voor inhoudelijke behandeling. “Het wetsvoorstel zal nadrukkelijk geen basis bieden voor het verwerken van informatie ten behoeve van andere doeleinden dan de wettelijke taak van het RIVM. Daarmee is uitgesloten dat informatie wordt ingezet voor doeleinden zoals opsporing, vervolging of het tegengaan van samenscholingen”, aldus de minister.

Jaap van Dissel, hoofd Infectiebestrijding bij het RIVM, vertelde woensdag aan de Tweede Kamer dat het RIVM met de vergaarde telecomdata de bewegingen van Nederlandse burgers in kaart wil brengen. Net als minister De Jonge garandeerde hij dat dit “volledig AVG-proof” kan.

Privacy en security redacteur
Techliefhebber pur sang: Anton is gek op alles wat met technologie en internet te maken heeft. Cybersecurity, privacy en internetcensuur hebben dan ook zijn volle aandacht. 

Meer artikelen uit het ‘Nieuws’ dossier

Reacties
Plaats een reactie
Een reactie plaatsen