Het aantal consumenten dat het slachtoffer wordt van betaalverzoekfraude, is de afgelopen twee jaar met driekwart afgenomen. Maandelijks verdienden cybercriminelen hier meer dan 500.000 euro mee. Toch is de strijd tegen online fraude nog lang niet gestreden.
Dat meldt het cybercrimeteam van de politie Limburg.
Dit moet je weten over betaalverzoekfraude
Betaalverzoekfraude is, zoals de naam al min of meer zegt, een vorm van fraude waarbij de koper een goedgelovige verkoper oplicht door middel van een malafide betaalverzoek. Een veelgebruikte methode is dat de fraudeur aan de verkoper vraagt om één cent over te maken naar zijn rekening, zogenaamd om zijn identiteit vast te stellen. Via een onbetrouwbare URL wordt de verkoper doorgestuurd naar een phishing-site. De betaalgegevens die hij daar invoert belanden in de handen van de oplichter. Deze misbruikt hij om online aankopen te doen in naam van zijn slachtoffer.
Betaalverzoekfraude wordt in de volksmond ook wel Marktplaatsfraude genoemd, maar dit is technisch gesproken niet correct. Het eerste contact tussen de oplichter en verkoper wordt veelal via Marktplaats gelegd, maar de daadwerkelijke fraude vindt buiten het handelsplatform plaats. Daarnaast vindt betaalverzoekfraude niet enkel plaats op Marktplaats, maar ook op andere verkoopsites.
Marktplaats gebruikt politie-informatie om maatregelen te nemen
Uit analyse van het cybercrimeteam van de politie Limburg blijkt dat betaalverzoekfraude tussen 2020 en 20222 met 76,5 procent is afgenomen. Volgens berekeningen van de politie bedroeg het totale schadebedrag in deze periode tussen de 12 en 19 miljoen euro. Dat betekent dat oplichters tussen de 500.000 en 800.000 euro per maand aftroggelden van nietsvermoedende slachtoffers.
De daling is het gevolg van intensieve samenwerking tussen de politie en Marktplaats. “De politie deelde informatie over betaalverzoekfraude met ons en vulde dat aan met relevante inzichten in het oplichtingsproces van deze nieuwe vorm van cybercrime waarmee we aan de slag konden”, vertelt Marktplaats-woordvoerster Maaike Veeling.
Door de samenwerking was Marktplaats in staat om technische maatregelen door te voeren. Zo moeten gebruikers voortaan bewust kiezen om een telefoonnummer zichtbaar te maken en moeten ze verplicht een voorlichtingstekst over betaalverzoekfraude doorlopen. Daarnaast verstuurde Marktplaats e-mails en notificaties aan gebruikers over deze vorm van fraude.
Politie pleit voor intensieve samenwerking met bedrijfsleven
Ondanks het positieve resultaat van de samenwerking tussen de politie en Marktplaats, is het einde van online fraude nog niet in zicht. Het aantal aangiftes van online fraude is sinds 2018 gehalveerd, maar cybercriminelen bedenken telkens nieuwe manieren om slachtoffers te maken. Om inzicht te krijgen in de nieuwste oplichtingstruc, is het belangrijk dat gedupeerden aangifte doen bij de politie.
“We zien vaak dat mensen uit schaamte of onwetendheid geen aangifte doen. Het is ontzettend belangrijk dat slachtoffers dat wel doen, want juist door die aangiftes krijgen we een fenomeen in beeld en kunnen we de juiste prioriteiten leggen in de opsporing, preventie en verstoring”, aldus Sylvia Laurensse van het cybercrimeteam van de politie Limburg.
Ze benadrukt dat samenwerking tussen het bedrijfsleven en de politie essentieel is om criminelen aan te pakken. “We kunnen cybercriminaliteit namelijk niet alleen bestrijden. Door het sluiten van slimme allianties willen we voorkomen en verstoren dat cybercriminelen slachtoffers weten te maken.” Voor het cybercrimeteam was het dan ook niet meer dan logisch om contact op te nemen met Marktplaats om een vuist te vormen tegen betaalverzoekfraude.
