Het wetsvoorstel om de bevoegdheden van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) uit te breiden zou de organisatie iin staat stellen om informatie over burgers te verzamelen, op te slaan en te delen. De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) geeft aan dat de bevoegdheden niet helder zijn ingekaderd en dat de juiste waarborgen ontbreken.
De NCTV is een ‘gewone’ afdeling van een ministerie en demissionair minister Grapperhaus maakt in het wetsvoorstel niet goed duidelijk waarom nou juist deze afdeling extra bevoegdheden op het gebied van persoonsgegevens nodig heeft. “De NCTV heeft immers niet de taak personen gericht te volgen of bijvoorbeeld iemand op te sporen. Die bevoegdheden liggen bij de politie en de geheime diensten”, aldus het AP.
Bevoegdheden
Onder het huidige wetsvoorstel wordt het erg moeilijk voor rechters en toezichthouders om onafhankelijk te toetsen, omdat de nieuwe bevoegdheden niet goed zijn afgebakend. Bovendien is de noodzaak niet sterk is onderbouwd.
Voorzitter AP, Aleid Wolfsen: “Terrorismebestrijding en veiligheid zijn zeer belangrijke onderwerpen. Daarom moet je de werkzaamheden van diensten die daarover gaan goed vastleggen in de wet. Maar dit wetsvoorstel is op belangrijke onderdelen juist heel vaag. En lijkt daardoor meer op een vrijbrief voor de NCTV.”
De daadwerkelijke missie van de NCTV is het coördineren van informatie tussen verschillende overheidsorganen. Dit gebeurt bijvoorbeeld door het uitwisselen van analyses over ‘fenomenen en ontwikkelingen’ in de samenleving. Specifiek fenomenen die gaan over onrust in de maatschappij waarbij radicalisatie in de breedste zin kan voorkomen. Denk aan rechts-, links- en religieus extremisme of de onvrede over de corona maatregelen en de klimaatcrisis.
Het verkeerde lijstje
Het AP heeft de NCTV gelast om in kaart te brengen welke verwerkingen van persoonsgegevens ongegrond zijn en daar per direct mee te stoppen. Geheime diensten en politie moeten aan strenge voorwaarden voldoen en onafhankelijke toetsing doorstaan om personen te mogen volgen en hun gegevens te gebruiken. De NCTV wilde in plaats daarvan slechts een enkele, door de NCTV uit te voeren toets als maatstaf inzetten. “Dat is de slager die zijn eigen vlees keurt.”, zo zegt Wolfsen.
Daarnaast benadrukt Wolfsen: “’We hebben met de Toeslagen Affaire en het FSV-schandaal gezien wat er met de levens van mensen kan gebeuren als ze op ‘het verkeerde lijstje’ terechtkomen”.
Er is duidelijk noodzaak die verantwoordt dat overheidsinstanties iemand kunnen volgen in de juiste situaties. Met een wetsvoorstel als deze zet de volledige surveillance maatschappij echter echt een voet tussen de deur in Nederland.
