Nederland is een vijandig land in de ogen van Rusland. Het Kremlin doet er alles aan om te achterhalen op welke terreinen ons land kwetsbaar is. De cyberwereld speelt daarin een belangrijke rol.
Dat zegt Erik Akerboom, directeur van de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD), in een interview met BNR.
‘Nederland kwetsbaar door afhankelijkheid van technologie’
Bedrijven en organisaties die tot de kritische infrastructuur behoren, lopen groot gevaar. Zij riskeren dat Russische staatshackers hun IT-systemen proberen binnen te dringen. Op deze manier probeert Rusland onze samenleving te ontregelen.
“Niet altijd om meteen een militaire dreiging te vormen, maar als je met elkaar zit te onderhandelen in een spannend proces en jij weet dat de Chinezen of Russen in jouw vitale sectoren zitten met malware. Of ze kunnen de stroom of het licht uitzetten in je land, dan heb je een totaal andere onderhandelingssituatie”, zo zegt Akerboom.
Van dat laatste is volgens de AIVD-directeur momenteel geen sprake in ons land. “Wij zijn als land best behoorlijk secure, maar er zijn wel kwetsbaarheden en die kwetsbaarheden nemen toe omdat we steeds afhankelijker worden van technologie, van het internet. Ook in de vitale sectoren.”
Akerboom pleit voor cybersecurity als vast onderdeel van bedrijfsvoering
Om de dreiging van landen met een offensief cyberprogramma af te slaan, is het noodzakelijk dat we investeren in onze cyberweerbaarheid. Deze waarschuwing geldt niet alleen voor bedrijven en organisaties die actief zijn in de kritische infrastructuur, maar ook voor ziekenhuizen, universiteiten en bedrijven in de voedselvoorziening.
“Het is allemaal heel goed georganiseerd in Nederland, maar met een hoge mate van technologie moet ieder bedrijf zich realiseren dat security gewoon onderdeel is van de bedrijfsvoering”, aldus Akerboom tegenover BNR.
Om die reden zou cybersecurity een vast agendapunt moeten zijn bij iedere bestuursvergadering van grote en middelgrote bedrijven. Akerboom: “Die moet af en toe bij de raad van bestuur zitten. En dan zou de raad van bestuur hem moeten vragen: waar staan onze data eigenlijk? Wanneer heb je de laatste update gedaan van je systeem?”
‘Vitale processen zijn kwetsbaar’
In Dreigingsbeeld Statelijke Actoren (DBSA 2), dat in november 2022 werd gepubliceerd, waarschuwde de AIVD al voor de gevaren van Rusland voor de nationale veiligheid van Nederland. In het rapport waarschuwde de veiligheidsdienst dat ons land een aantrekkelijk doelwit is voor hackers vanwege de hoogwaardige kennis op het gebied van nanotechnologie, halfgeleiders en kunstmatige intelligentie.
“We zien dat de dreiging vanuit statelijke actoren vaak juist gericht is op bedrijven. Ze stellen zich de vraag: wie beschikt over de beste technologie? En dan komen ze al snel uit bij hoogwaardige kennisbedrijven in Nederland”, zo zei Akerboom destijds over de dreiging vanuit Rusland.
Pieter-Jaap Aalbersberg, directeur Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV), sloot zich daarbij aan. “Vitale processen zijn kwetsbaar. Onze samenleving moet weerbaarder worden hiertegen, schokbestendig tegen aanvallen en verstoringen.” Het is niet enkel de taak van de Rijksoverheid om hier iets aan te doen, maar het is een gezamenlijke verantwoordelijkheid.
Kabinet investeert miljoenen in cybersecurity
Vlak voordat het DBSA 2 rapport verscheen, kondigde het kabinet aan tientallen miljoenen te investeren in cybersecurity. De AIVD en diens militaire tegenhanger de MIVD kunnen de komende jaren rekenen op flink wat extra geld. De begroting van de AIVD loopt op tot 86,5 miljoen euro in 2027. Het budget van de MIVD stijgt van 17,2 miljoen euro naar 35,8 miljoen euro in 2023. In 2024 komt de begroting van de MIVD uit op 71,7 miljoen euro.
Het ministerie van Economische Zaken en Klimaat heeft dit jaar 6,6 miljoen extra te besteden aan cybersecurity. Vanaf 2027 gaat het om een structureel bedrag van 16,1 miljoen euro per jaar. Dat geld gaat onder meer naar het verbeteren van de dienstverlening van het Digital Trust Center en het uitbreiden van het Landelijk Dekkend Stelsel (LDS). Ook het Agentschap Telecom, dat nauwlettend in de gaten houdt hoe het gesteld is met de beveiliging van het telecomnetwerk in Nederland, krijgt er dit jaar 3,9 miljoen euro extra bij.
