Een politieagente neusde bijna twee jaar lang rond in politiesystemen om privacygevoelige informatie te achterhalen van mannen met wie zij aan het daten was. Omdat ze deze informatie voor zichzelf hield, werd het ambtsgeheim niet geschonden. Ze werd daarentegen wel schuldig bevonden aan computervredebreuk met een valse sleutel. Voor dat vergrijp is de agente veroordeeld tot een taakstraf van tachtig uur.
De inhoudelijke behandeling van de zaak vond plaats op 14 september in de rechtbank in Utrecht. De uitspraak is deze week openbaar gemaakt.
Agente verlangde naar vaste relatie
De zaak draait om een politieagente die tussen 9 februari 2018 en met 29 januari 2020 meerdere malen in twee politiesystemen rondsnuffelde: Basis Voorziening Informatie Integrale Bevraging (BVI-IB) en Blueview. Met het eerstgenoemde systeem is het mogelijk om met één zoekvraag regionale, nationale en internationale registers te raadplegen. Met Blueview kan de politie documenten en gegevens uit verschillende handhavings- en opsporingssystemen raadplegen. Met beide systemen kunnen agenten veel vertrouwelijke en privacygevoelige informatie opvragen van verdachten.
De agente in kwestie doorzocht de systemen niet voor haar werk, maar voor privédoeleinden. De vrouw verklaarde in de rechtbank dat zij een traumatisch verleden heeft op het gebied van relaties. Daardoor heeft ze een diepgeworteld wantrouwen naar andere mensen toe. Toch verlangde ze naar een vaste relatie. Om zeker te zijn dat de mannen met wie zij op date ging deugden, raadpleegde ze de politiesystemen BVI-IB en Blueview.
Agente heeft ambtsgeheim niet geschonden
Dat is uiteraard niet waar de systemen voor bedoeld zijn. De officier van justitie vindt dan ook dat de agente zich schuldig heeft gemaakt aan twee vergrijpen: schending van het ambtsgeheim en computervredebreuk met een valse sleutel. Voor deze overtredingen moest de agente zich begin juni en half september verantwoorden voor de rechter van de rechtbank Midden-Nederland.
De rechtbank is van mening dat de agente zich niet schuldig heeft gemaakt aan het schenden van het ambtsgeheim. De informatie die zij uit de politiesystemen haalde is namelijk niet gedeeld met anderen. Jurisprudentie zegt dat het ambtsgeheim alleen geschonden kan worden als kennis of informatie met een tegenpartij gedeeld wordt.
De officier van justitie heeft enkel zijn vermoeden uitgesproken dat dit is gebeurd, maar heeft dit niet kunnen bewijzen. “De rechtbank ziet in deze opvatting van de officier van justitie slechts een aanname die niet door enig bewijsmiddel wordt onderbouwd”, aldus de rechtbank.
Het staat vast dat de agente een foto heeft gedeeld met anderen. De officier van justitie kon echter niet bewijzen dat deze foto afkomstig was uit een van de politiesystemen. In de ogen van de rechtbank is dat onvoldoende om schending van het ambtsgeheim vast te stellen.
Verdachte schuldig bevonden aan computervredebreuk met valse sleutel
Computervredebreuk met een valse sleutel acht de rechtbank daarentegen wel wettig en overtuigend bewezen. Uit onderzoek is gebleken dat 1.049 van de in totaal 72.551 onderzochte logfiles mogelijk niet werk gerelateerd zijn. De agente bekende dat ze de computersystemen van de politie had gebruikt om naar informatie te zoeken “terwijl dat geen dienstbelang had”. Ze wist dat ze de systemen niet mocht raadplegen voor privézaken, maar deed dat toch.
In het vonnis schrijft de rechtbank dat ze dit aanmerkt als “het opzettelijk en wederrechtelijk binnendringen in een geautomatiseerd werk”. Omdat de agente gebruikmaakte van inloggegevens die buiten haar bevoegdheid vallen, maakte ze zich schuldig aan het gebruik van een valse sleutel. De advocaat van de verdachte betoogde dat er geen sprake kon zijn van het gebruik van een valse sleutel, omdat ze haar ambtsgeheim niet heeft geschonden.
Daar ging de rechtbank niet in mee. “De rechtbank is van oordeel dat dat niet relevant is voor de vraag of sprake is van een valse sleutel. Verdachte was immers niet gerechtigd tot het opvragen in de politiesystemen van niet-werkgerelateerde gegevens, ongeacht of zij die gegevens met anderen heeft gedeeld of voor eigen gebruik heeft gehouden”, aldus de rechter.
Agente krijgt taakstraf van tachtig uur
De rechtbank rekent het de verdachte zwaar aan dat ze zich bijna twee jaar lang schuldig heeft gemaakt aan computervredebreuk. “Zij heeft een groot aantal privébevragingen gedaan in de computersystemen van de politie, zonder dat zij daartoe gerechtigd was en zonder dat daartoe vanuit de uitoefening van haar politietaak enige aanleiding bestond. Verdachte heeft met haar handelen niet alleen de privacy van burgers geschaad, maar het opvragen van vertrouwelijke informatie doet ook ernstig afbreuk aan de integriteit van politie en justitie. Daarmee heeft verdachte het vertrouwen van burgers in de politie geschaad”, zo valt er te lezen in de uitspraak.
Het traumatische verleden van de agente en het diepgewortelde wantrouwen naar anderen dat ze daaraan over heeft gehouden, rechtvaardigt haar handelen niet. De rechtbank heeft echter bij de strafbepaling wel rekening gehouden met haar verleden. Het feit dat de agente achteraf heeft ingezien dat haar gedrag niet door de beugel kan en ze op eigen initiatief hulp is gaan zoeken voor haar problematiek, heeft de rechtbank de verdachte een taakstraf van tachtig uur opgelegd.
De strafbepaling valt een stuk lager uit officier van justitie geëist had. Hij vond een taakstraf van tweehonderd uur of een voorwaardelijke gevangenisstraf van twee manden beter bij het delict passen. Afgezien van het verleden van de verdachte is rechtbank ervan overtuigd dat de kans op recidive bijzonder klein is. “Deze inschatting is mede ingegeven door het feit dat verdachte niet meer in een soortgelijke functie werkt.”
Ambtenaar gemeente Venray bekijkt privégegevens van buren
Een vergelijkbare zaak deed zich afgelopen week voor bij de gemeente Venray. Een ambtenaar keek in de afgelopen jaren meerdere malen in het zorgdossier van haar buren, omdat ze al jaren met hen in een ruzie is verwikkeld. De buren dienden meerdere malen een klacht in bij de gemeente wegens het schenden van haar ambtsgeheim. Helaas zonder succes.
Daarop stapten de buren naar de Autoriteit Persoonsgegevens, die besloot dat de gemeente Venray alsnog een onafhankelijk onderzoek naar de kwestie moest instellen. De conclusie was dat de ambtenaar zich niet schuldig heeft gemaakt aan een ‘onrechtmatige verwerking’ van persoonsgegevens. De gemeente Venray erkent dan ook geen aansprakelijkheid en zegt dat de ambtenaar gehandeld heeft volgens de geldende regelgeving en protocollen.
De buren hebben aangifte gedaan tegen de ambtenaar wegens het schenden van haar ambtsgeheim en laster en smaad. Volgens hun advocaat heeft de ambtenaar ‘rondgeneusd’ in bestanden en deze informatie gebruikt om zijn cliënten zwart te maken bij politie en zorginstanties. Hij eist een onbekend bedrag aan schadevergoeding en dat de gemeente alsnog disciplinaire maatregelen tegen de ambtenaar neemt.
