Forse toename beveiligingscamera’s in Nederlands straatbeeld

Beveiligingscamera's in Nederlands straatbeeld

In anderhalf jaar tijd is het aantal geregistreerde beveiligingscamera’s toegenomen met 50.458 (+22%). Het gaat hierbij om camera’s van particulieren, bedrijven en de overheid die geregistreerd staan in een politiedatabase. Begin mei van dit jaar stonden er 278.988 beveiligingscamera’s geregistreerd, terwijl dit begin november 2019 nog 228.530 camera’s betrof. Hoewel Nederland hierdoor een stuk veiliger is, komt privacy mogelijk in het geding.

Met name particulieren meldden veel nieuwe beveiligingscamera’s aan bij de politie. Sinds november 2019 zijn er 17.326 camera’s bij gekomen, een toename van 64,9%. Nederlandse bedrijven meldden in totaal 30.935 beveiligingscamera’s aan in dezelfde periode, wat neerkomt op een toename van 16,8%.

EigenaarAantal geregistreerde camera’s 2019Aantal geregistreerde camera’s 2021Verschil
Particulieren26.69044.016+64,9%
Bedrijven184.618215.553+16,8%
Publieke camera’s (gemeente, verkeer)17.22219.419+12,8%
Totaal228.530278.988+22,1%

Meeste beveiligingscamera’s in Noord-Holland

In Noord-Holland zijn de meeste aangemelde beveiligingscamera’s te vinden. Per 10.000 inwoners staan er in deze provincie momenteel 205 camera’s in de politiedatabase, terwijl dit er in 2019 nog 157 waren. In Gelderland was relatief gezien de kleinste verandering te zien: hier nam het aantal camera’s toe van 174 in 2019 tot 192 dit jaar per 10.000 inwoners.

In Noord-Holland was de sterkste toename in het aantal camera’s: +31,9%. Ook in Drenthe (+26,1%) was de stijging van het aantal beveiligingscamera’s sterk.

Toename cameratoezicht sterkst in Molenlanden

Tussen gemeenten bestaan grote verschillen in de hoeveelheid beveiligingscamera’s die geregistreerd staan. In de gemeente Molenlanden was de grootste stijging te zien. In deze gemeente verdrievoudigde het aantal geregistreerde beveiligingscamera’s in anderhalf jaar tijd van 146 naar 445. Het gaat hierbij met name om camera’s van particulieren of bedrijven, want slechts 4 van deze beveiligingscamera’s zijn publiek eigendom.

Ook in zes andere gemeenten was er sprake van minstens een verdubbeling in het aantal geregistreerde camera’s: Krimpenerwaard, Castricum, Zoeterwoude, Borsele, Koggenland, Nunspeet. In drie gemeenten was er juist een lichte afname in aantal geregistreerde beveiligingscamera’s, namelijk in Ameland, Neder-Betuwe en Vught.

Hoge cameradichtheid rond grote steden

In de randstad is er duidelijk meer cameratoezicht per km² dan in het noorden van het land. Met name rondom Amsterdam, Rotterdam en Utrecht is sprake van een hoge cameradichtheid.

De gemeente met de hoogste cameradichtheid is – net als anderhalf jaar geleden – Amsterdam met 179 beveiligingscamera’s per km². Ook Nijmegen telt veel camera’s ten opzichte van de totale oppervlakte van de gemeente: 110 camera’s per km².

Camera’s op de openbare weg

Particulieren, bedrijven of overheidsinstanties kunnen meerdere camera’s tegelijk registreren. Per registratie houdt de politie bij of een van de aangemelde camera’s op de openbare weg gericht staat. Uit de data blijkt dat bij 87,9% van de registraties één of meerdere camera’s beelden van de openbare weg vastleggen.

Camerabeelden gemiddeld ruim drie weken bewaard

De gemiddelde bewaartijd van camerabeelden is 23 dagen – ruim drie weken. Van 869 camera’s worden de beelden minstens een jaar bewaard.

De gemeente waarin beeldmateriaal gemiddeld het langst wordt bewaard, is Waterland in Noord-Holland met ongeveer 4 maanden (114 dagen). Dit komt voornamelijk door 13 publieke camera’s die de geregistreerde beelden erg lang bewaren: 365 dagen.

De kortste bewaartermijn is er in Eersel, waar beelden gemiddeld 11 dagen worden opgeslagen. Ook in veertien andere gemeenten is de gemiddelde bewaartermijn twee weken of korter. In 95,8% van de gemeenten is de bewaartermijn gemiddeld langer dan twee weken.

Subsidie slimme deurbel

Door enkele gemeenten wordt een subsidie beschikbaar gesteld aan inwoners voor de aanschaf van een zogeheten ‘slimme deurbel’, om de veiligheid in de buurt te bevorderen. Dit type deurbel heeft een ingebouwde camera.

In veel gemeenten geldt dat inwoners aanspraak kunnen of konden maken op een geldbedrag voor een slimme deurbel, op voorwaarde dat zij hun camera aanmelden bij Camera in Beeld. Dit is bijvoorbeeld het geval in Gouda, Den Haag, Almere, Nissewaard en Eindhoven (soms enkel in een bepaalde wijk).

In gemeenten waar zo’n subsidie mogelijk is, nam het aantal beveiligingscamera’s echter niet opvallend sterk toe. Geen van de gemeenten met een subsidieregeling staat in de top 10 gemeenten met sterkste toename in cameratoezicht.

In de 10 gemeenten met de sterkste toename, kunnen inwoners geen aanspraak doen op een subsidie voor een slimme deurbel.

Onderzoeksmethode

Dit onderzoek geeft een beeld van hoeveel beveiligingscamera’s er geregistreerd staan in de politiedatabase Camera in Beeld. Het werkelijke aantal camera’s dat zich in de openbare ruimte bevindt, kan hoger zijn.

In de database kunnen bedrijven, particulieren en overheid beveiligingscamera’s aanmelden, zodat de politie makkelijk kan nagaan waar zij eventueel beeldmateriaal kunnen opvragen in geval van een misdrijf.

Bij het berekenen van de gemiddelde bewaartermijn, zijn enkele cameraregistraties niet meegenomen. Het gaat hierbij om 25 beveiligingscamera’s waarvan de bewaartermijn is ingesteld op 999 dagen of meer, omdat deze beelden mogelijk tot in het oneindige worden bewaard. Dit geeft een vertekend beeld op het gemiddelde.

Cijfers over hoeveel camera’s op de openbare weg gericht staan, zijn van 13 juli 2021. In totaal waren er op dat moment 53.930 registraties in de politiedatabase ‘Camera in Beeld’, 1.095 meer dan op 1 mei 2021.

Omdat VPNGids.nl ook in november 2019 deze cijfers ontving in antwoord op een wob-verzoek, kon een vergelijking worden gemaakt tussen de situatie nu en 1,5 jaar geleden. Vanwege deze vergelijking is ook voor de cijfers over 2021 uitgegaan van de gemeentelijke indeling uit 2019.

Cybersecurity analist
David is cybersecurity analist en een van de oprichters van VPNgids.nl. Sinds 2014 heeft hij internationale ervaring opgedaan in het werken met overheden, NGO's en de private sector als cybersecurity- en VPN-expert en adviseur. Meer over David.
Plaats een reactie
Een reactie plaatsen