De financiële schade als gevolg door online fraude in het betalingsverkeer kwam in 2022 uit op bijna 61 miljoen euro. Het schadebedrag valt net iets lager uit dan in 2021, toen Nederlanders voor ruim 62,5 miljoen euro werden opgelicht. De schade door phishing daalde afgelopen jaar met maar liefst 67 procent.
Dat blijkt uit cijfers van de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB).
Meer creditcardfraude en fraude met gestolen bankpassen
Het totale schadebedrag als gevolg van online fraude – we hebben het dan over phishing, creditcardfraude en helpdeskfraude – nam vorig jaar af met 2,4 procent tot net geen 61 miljoen euro. Financiële schade als gevolg van phishing zag een spectaculaire daling. In 2021 was deze vorm van oplichting goed voor een schadebedrag van 10,8 miljoen euro. Vorig jaar daalde dat met 67 procent naar 3,5 miljoen euro.
De schade door verloren of gestolen bankpassen kwam uit op 2,8 miljoen euro, de schade door misbruik van creditcardgegevens op 3,6 miljoen euro. De schadeposten voor deze fraudevormen bedroegen in 2021 nog respectievelijk 1,9 miljoen euro en 2,1 miljoen euro. Dat is bij elkaar opgeteld een stijging van 132,5 procent in een jaar tijd.
Schade door helpdeskfraude neemt al jaren toe
Schade door helpdeskfraude stijgt al jaren. De NVB registreert de financiële schade als gevolg van deze vorm van fraude sinds 2020. Dat jaar werd er in deze categorie voor 26,6 miljoen euro aan schade gemeld. In 2021 kwam het schadebedrag uit op 47,6 miljoen euro. Vorig jaar liep de schade door helpdeskfraude op tot 50,8 miljoen euro. Dat is omgerekend een stijging van 6,7 procent.
Helpdeskfraude is een vorm van fraude waarbij een oplichter zich voordoet als een medewerker van de bank. In deze hoedanigheid belt hij slachtoffers op met de mededeling dat er iets mis is met hun bankrekening. Vaak wordt er gedaan of de bankrekening is gehackt, of dat er ‘verdachte transacties’ zijn waargenomen. Om hun spaargeld veilig te stellen moeten slachtoffers het geld overmaken naar een veilige ‘kluisrekening’. Zo’n rekening bestaat helemaal niet: in werkelijkheid is het de bankrekening van de oplichter, of van een geldezel.
Als een ‘bankmedewerker’ contact met je opneemt met de vraag hoeveel geld er op je rekening staat, dan heb je hoogstwaarschijnlijk met een oplichter te maken. Een bank zal zo’n vraag nooit stellen, ook niet als controlevraag. Een bank zal evenmin vragen of je een hulpprogramma wilt installeren op je computer, of om geld over te maken naar een andere rekening. Mocht je onverhoopt slachtoffer worden van helpdeskfraude, meld dit dan bij je bank en doe altijd aangifte bij de politie.
NVB: ‘Online fraude is groot maatschappelijk probleem’
Volgens de NVB vergoeden banken in de meeste gevallen de geleden schade. Online fraude is echter niet alleen een financieel probleem: het veroorzaakt veel leed bij slachtoffers. Zodoende is online fraude een groot maatschappelijk probleem. Dat kan alleen worden opgelost als alle betrokken partijen – het ministerie van Justitie, banken, telecomproviders, consumentenorganisaties, sociale media, de politie en het Openbaar Ministerie – de handen ineenslaan.
Door middel van voorlichting proberen banken klanten alerter te maken op online fraude en de gevolgen daarvan. Voor dat doel is afgelopen najaar de online training ‘Frauderen. Zo werkt het!’ ontwikkeld. Daarin vertellen banken hoe oplichters te werk gaan, wat hun nieuwste oplichtingstrucs zijn en wat consumenten kunnen doen om te voorkomen dat zij slachtoffer worden.
