Tweede Kamer wil opheldering over onderzoek DPC naar TikTok

TikTok wordt geopend op een smartphone die op een laptop ligt

De Tweede Kamer heeft vragen over de onderzoeken die de Ierse Data Protection Commission verricht naar TikTok. De Kamer wil onder meer antwoord op de vraag voor welke doeleinden het Chinese sociale netwerk persoonsgegevens van haar gebruikers verzamelt en verwerkt. Meer algemeen wil het parlement weten wat het kabinet doet om Nederlandse kinderen beter te beschermen tegen de risico’s en kwetsbaarheden van mobiele applicaties.

Dat blijkt uit schriftelijke vragen van Inge van Dijk en Mustafa Amhaouch (beiden CDA) aan demissionair staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat Mona Keijzer.

DPC lanceert meerdere onderzoeken naar TikTok

Deze week kondigde de Data Protection Commission (DPC) aan dat ze twee onderzoeken instelt naar TikTok. In het eerste onderzoek kijkt men of het sociale netwerk van moederbedrijf ByteDance zich houdt aan de Europese privacywetgeving. De Ierse toezichthouder bekijkt hoe TikTok persoonsgegevens en andere data van jongeren onder de 18 jaar verzamelt en verwerkt en of dat op die manier wettelijk is toegestaan. Ook de leeftijdsverificatiemethoden die het platform heeft ontwikkeld om de leeftijd van kinderen onder de 13 jaar vast te stellen, worden onder het vergrootglas gelegd.

Verder wil de toezichthouder weten of TikTok zich aan de transparantievoorwaarden van de AVG houdt. In het tweede onderzoek richt de Ierse toezichthouder zich op de vraag of de uitwisseling van persoonlijke gegevens van gebruikers van Europa naar China en andere landen voldoet aan de AVG.

Waarvoor gebruikt TikTok persoonsgegevens van kinderen?

Het voornemen van de Ierse toezichthouder om meerdere onderzoeken te lanceren naar TikTok, was voor CDA-Kamerleden Inge van Dijk en Mustafa Amhaouch aanleiding om schriftelijk vragen te stellen aan demissionair staatssecretaris Mona Keijzer. Ze willen van haar horen of er, naast de onderzoeken van de DPC en Autoriteit Persoonsgegevens, onderzoek is gedaan naar het verzamelen, verwerken en gebruiken van gegevens van kinderen door TikTok.

Dat het sociale netwerk van ByteDance deze data gebruikt voor reclamedoeleinden betwisten de Kamerleden niet. Ze vragen zich af of de staatssecretaris weet waar TikTok de gegevens van kinderen nog meer voor gebruikt. “Welke inzichten bestaan hierover? Is hier recent nog onderzoek naar gedaan door Europese en/of niet-Europese organisaties en/of instellingen?”

Van Dijk en Amhaouch willen van staatssecretaris Keijzer horen of de Autoriteit Persoonsgegevens of de Autoriteit Consument & Markt (ACM) op enige wijze betrokken zijn bij de onderzoeken van de DPC. “Staan zij, mogelijk in Europees verband, met de DPC in contact? Indien niet, is dit te overwegen?”, vragen zij aan de staatssecretaris.

Uitvoering motie-Van Dijk

In juni diende Van Dijk een motie in over cyberveiligheid bij het gebruik van apps en mobiele toestellen. In de motie verzocht de christendemocraat om de risico’s en kwetsbaarheden van apps in kaart te brengen. In haar ogen ligt de nadruk momenteel te veel op “maatregelen ter bescherming van de veiligheid en integriteit van mobiele telecommunicatienetwerken, terwijl de rol van cyberveiligheid bij (het gebruik van) apps en mobiele toestellen veel minder aandacht krijgt”.

In de schriftelijke vragen aan staatssecretaris Keijzer vragen Van Dijk en Amhaouch hoe het staat met de uitvoering van deze motie. Tevens willen de Kamerleden weten welke andere acties en initiatieven het kabinet uitvoert om de cyberveiligheid van Nederlandse app- en smartphonegebruikers (kinderen in het bijzonder) te vergroten.

TikTok betaalt tientallen miljoenen dollars om privacyzaken te schikken

TikTok ligt al geruime tijd onder een vergrootglas als het gaat om haar dataverzamelingspraktijken. Het verwerken van persoonsgegevens van kinderen ligt in het bijzonder gevoelig. Daarvoor is het sociale netwerk al menig maal op de vingers getikt. Zo legde de Federal Trade Commission (FTC) TikTok een boete van 5,7 miljoen dollar op voor het illegaal verzamelen van data van minderjarigen. Tientallen rechtszaken wegens privacyinbreuk volgden. Om al deze zaken te schikken, legde het platform een bedrag van 92 miljoen dollar op tafel.

Ook hier in Europa maakt men zich grote zorgen om de dataverzamelwoede van TikTok. In februari dienden consumentenbelangenorganisaties uit 17 EU-lidstaten een klacht in bij de Europese consumentenrechtenorganisatie BEUC. Zij vinden dat het sociale netwerk jongeren onvoldoende beschermt tegen schadelijke en ongepaste content. Tevens schiet het platform tekort op het vlak van privacy. Zo communiceert het platform niet goed over welke gegevens ze verzamelt en voor welke doeleinden ze dat doet.

Nederlandse rechtszaken tegen TikTok

Ook in ons land nemen belangenorganisaties actie tegen TikTok. Zo stapten de Consumentenbond en Stichting Take Back Your Privacy naar de rechter om een schadevergoeding van ruim 2 miljard euro te eisen. “TikTok heeft op schandalige wijze misbruik gemaakt van soms nog hele jonge kinderen. Het heeft ze misleid, hun privacy geschonden en over hun rug grove winst gemaakt. Pure uitbuiting, die gecompenseerd moet worden. En wel op een manier die ook afschrikkend werkt voor andere bedrijven die hetzelfde doen”, aldus algemeen directeur Sandra Molenaar.

Stichting Massaschade & Consument eist van de rechtbank een schadevergoeding van maar liefst 6 miljard euro. Volgens de stichting verzamelt TikTok zoveel mogelijk informatie met als doel om profielen te creëren en gerichte advertenties aan te bieden. Daarbij overtreedt het platform allerlei nationale en internationale wetten en regels. Daarnaast verwerkt het bedrijf zonder rechtmatige grondslag gegevens van kinderen. Tot slot is TikTok niet transparant over de gegevens die ze verzamelt en voor welke doeleinden dat gebeurt.

Tot slot eist Stichting Onderzoek Marktinformatie (SOMI) dat TikTok 1,4 miljard euro aftikt voor het overtreden van Europese privacy- en consumentenwetgeving. Volgens de stichting houdt het platform zich niet aan de transparantieverplichtingen die in de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) genoemd worden.

Privacy en security redacteur
Techliefhebber pur sang: Anton is gek op alles wat met technologie en internet te maken heeft. Cybersecurity, privacy en internetcensuur hebben dan ook zijn volle aandacht. Meer over Anton.
Plaats een reactie
Een reactie plaatsen