Tienduizenden werknemers ondergaan illegaal alcohol- en drugstest

Laborant aan het werk in een testlab

De privacy van tienduizenden werknemers is geschonden. Honderden bedrijven lieten hun personeel jaarlijks op alcohol en drugs testen om gebruik op de werkvloer te voorkomen. Werkgevers doen dit zelf, of schakelen hiervoor een commercieel testbedrijf in. Dat is in strijd met de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) en andere wettelijke regelingen.

Dat schrijven Trouw, De Groene Amsterdammer en De Stentor op basis van onderzoek voor het journalistieke platform Investico.

Werknemers op grote schaal getest op alcohol en drugs

Beveiligingspersoneel en ingehuurde testbedrijven die ‘aan de poort’ speeksel afnemen bij werknemers om na te gaan of er sporen van alcohol, kalmerende medicijnen, marihuana, methamfetamine (speed) of andere drugs in hun lichaam zitten. Het gebeurt op grote schaal en in allerlei sectoren, variërend van de petrochemie tot de levensmiddelenindustrie.

Wettelijk gezien mogen alleen chauffeurs, schippers, machinisten en piloten regelmatig op alcohol en drugs gecontroleerd worden door hun werkgever. Dat heeft met de aard en verantwoordelijkheden van de werkzaamheden in deze beroepsgroepen te maken.

De privacywetgeving is bovendien zeer strikt als het gaat om het testen op verslavende stoffen: dat mag alleen onder strenge voorwaarden. Bovendien valt de uitslag onder het medisch beroepsgeheim, wat inhoudt dat alleen de bedrijfsarts de uitslag mag inzien. Een extern bedrijf inschakelen om alcohol- en drugstests af te nemen, is verboden. Toch houden veel bedrijven zich niet aan deze regels.

Markt verloopt jaarlijks tienduizenden testkits

Dat bevestigt Dräger, een bedrijf dat deze testkits verkoopt aan ondernemers. Het bedrijf zegt dat de verkoop van alcohol- en drugstesten al jaren stijgt in Nederland. Hoeveel testkits Dräger precies verkoopt wil ze niet kwijt. Wel laat het bedrijf weten dat het om vijftig- tot zeventigduizend testkits gaat. Slechts een fractie daarvan gaat naar de politie.

Eén van de bedrijven die regelmatig alcohol- en drugstests afneemt bij werknemers, is ArboFit. Het bedrijf deelde geanonimiseerde resultaten van drugscontroles met het journalistieke onderzoekplatform Investico. Op deze manier wil de organisatie het taboe op testen doorbreken. “In opdracht van de klant laten we gezondheid en veiligheid prevaleren boven privacyregeltjes. Medewerkers hebben recht op veilig werken”, zegt ArboFit.

‘Oost-Europese arbeidsmigranten grijpen naar drugs om het werk vol te houden’

Uit de cijfers blijkt dat voornamelijk jonge, Oost-Europese arbeidsmigranten naar alcohol en drugs grijpen. Verslavingsexperts vertellen tegenover het onderzoekscollectief dat dit waarschijnlijk te maken heeft met het zware, monotone en repetitieve werk dat ze dagelijks moeten verrichten. Uit een steekproef bij een bedrijf uit de vleesverwerkingsindustrie bleek dat 5 procent van de geteste werknemers harddrugs had gebruikt. 6,5 procent greep naar marihuana en 2,6 procent had bij het afnemen van de test alcohol in zijn bloed.

Simone Peek van Investico vertelt tegenover het NOS Radio 1 Journaal dat werk voor veel arbeidsmigranten het belangrijkste is hun leven. “Ze doen heel veel om dat vol te houden, er wordt het uiterste van hen gevraagd.”

De Poolse verslavingstherapeut Marika Drogla bevestigt dit beeld tegenover Trouw. “De meesten van mijn patiënten gebruiken stimulerende middelen; cocaïne en amfetamine. Velen van hen werken veel en heel hard. Meestal kunnen ze niet stoppen met werken vanwege het geld. En dan gaan ze dieper en dieper in de verslaving. Het is een gigantisch probleem, onzichtbaar voor de Nederlandse samenleving.”

Werkgevers willen uitbreiding testmogelijkheden

Werkgevers die hun personeel op alcohol en drugs laten testen, overtreden de wet. Dat bevestigt de Autoriteit Persoonsgegevens tegenover Investico. De toezichthouder zegt de afgelopen jaren geen klachten te hebben ontvangen van werknemers. Zodoende weet ze niet hoe groot de omvang van de illegale testpraktijken in Nederland is.

Werkgeversorganisatie VNO-NCW en MKB Nederland willen al jaren dat de testmogelijkheden op alcohol en drugs onder werknemers worden uitgebreid. Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid werkt momenteel aan wetgeving om periodiek testen in de chemische sector toe te staan. Volgens testkitproducent Dräger zit het probleem echter niet in de chemische sector en is de overheid door de praktijk ingehaald. “Een groot deel van die bedrijven neemt allang de vrijheid om controles uit te voeren.”

Privacy en security redacteur
Techliefhebber pur sang: Anton is gek op alles wat met technologie en internet te maken heeft. Cybersecurity, privacy en internetcensuur hebben dan ook zijn volle aandacht. 
Plaats een reactie
Een reactie plaatsen