Tapkamer politie geplaagd door technische problemen

Man met headset op zittend achter een computer

De tapkamer van de politie laat het al jaren afweten vanwege ernstige technische problemen. Agenten moeten daardoor noodgedwongen terugvallen op een zwaar verouderd opsporingssysteem. De verhoudingen tussen de medewerkers die verantwoordelijk zijn voor het onderhoud van het systeem, zijn dusdanig verziekt dat meerdere werknemers klachten hebben ingediend tegen de leiding. Het afluisteren en monitoren van verdachten is in het geding.

Dat schrijft NRC. Het dagblad heeft storingsmeldingen het tapsysteem van de maand september ingezien. Verder sprak de krant met diverse betrokkenen over de problemen van het systeem.

Nieuwe tapsysteem werkt al jaren niet

Het tapsysteem is de benaming voor de plek waar alle afgetapte communicatie met telefoons -zowel tekst als data- samenkomt. Dan hebben we het niet alleen over telefoongesprekken, maar ook bijvoorbeeld locatiegegevens en dataverkeer. Het is een belangrijk hulpmiddel in de strijd tegen de georganiseerde misdaad, maar ook voor het handhaven van de openbare orde en het beschermen van prominente figuren en hoogwaardigheidsbekleders.

Het systeem werd in januari 2019 gekocht van het Israëlische defensiebedrijf Elbit. Sinds de aanschaf functioneert het tapsysteem niet. Medewerkers van de politie en Elbit proberen al drie jaar om het systeem aan de praat te krijgen, maar vooralsnog zonder succes. Betrokken politiefunctionarissen bevestigen tegenover NRC dat iedere test met het systeem tot nu toe is mislukt.

“Elbit heeft een systeem verkocht dat alles zou kunnen. Maar het kan heel veel niet, of is onwerkbaar. Het is niet voor niets dat andere landen zoals België het systeem al de deur uit hebben gegooid”, zo vertellen ingewijden aan het dagblad.

Storingen tapsysteem brengen grote risico’s met zich mee

Het nieuwe tapsysteem faalt volgens de agenten die NRC sprak op alle fronten: bij het verzamelen, opslaan en vindbaar maken van data. Geen enkel onderdeel is op dit moment operationeel. De politie is daardoor gedwongen om het oude systeem, dat eveneens uit Israël komt, in de lucht te houden. Dit systeem is vanuit technisch opzicht dusdanig verouderd dat sommige onderdelen van de hardware niet langer leverbaar zijn.

Uit de storingsmeldingen blijkt dat het tapsysteem regelmatig uit de lucht is. De ene keer is dat een half uur, soms houdt een storing dagenlang aan. Dat brengt grote risico’s met zich mee, bijvoorbeeld als de politie niet live kan meeluisteren met criminelen bij een grootschalige inval. Tijdens Prinsjesdag was een systeem van bewakingscamera’s offline. Dat ging ten koste van de beveiliging van tal van prominenten, zo schrijft NRC.

‘Werkverhoudingen zijn verziekt’

Het niet-functioneren van het nieuwe tapsysteem zorgt voor veel frustratie onder politieagenten. De verhoudingen tussen werknemers op de afdeling Interceptie & Sensing, waar het tapsysteem onder valt, zijn verziekt. Meerdere agenten hebben formele klachten ingediend tegen de leiding.

“Het probleem is niet alleen de techniek, het is ook de organisatie”, aldus een van de betrokkenen. “De tapkamer valt onder ICT, alsof het alleen maar om automatisering gaat. Maar het gaat om opsporing. Dat blijkt de leiding niet te snappen.”

De politiefunctionarissen die NRC sprak zeggen dat ze het nieuws bewust naar buiten hebben gebracht. Ze zouden geen andere keuze hebben. “Als we dit niet doen, lopen mensen gevaar. Dit is cruciaal, dit mag zo niet doorgaan.”

Ministerie herkent zich niet in het beeld

Een woordvoerder van het ministerie van Justitie en Veiligheid erkent dat de politie momenteel afhankelijk is van het oude systeem. Tegelijkertijd geeft hij aan zich niet te herkennen in het beeld dat er regelmatig storingen plaatsvinden en er sprake is van dataverlies. Hij zegt dat de politie hard werkt om het nieuwe systeem aan de praat te krijgen.

Update (5 oktober 2022): minister Yeşilgöz-Zegerius schrijft in een brief aan de vaste commissie voor Justitie en Veiligheid dat er geen gevallen bekend zijn waarbij de veiligheid van politieagenten in het geding was doordat het tapsysteem het liet afweten. De storingen hebben er ook niet voor gezorgd dat lopende opsporingsonderzoeken schade opliepen. Dat de personele verhoudingen zijn verslechterd, betreurt de bewindsvrouw.

Minister Yeşilgöz-Zegerius had liever gezien dat het nieuwe tapsysteem al werkte. Tegelijkertijd zegt ze erbij dat niet ongekend is dat de overgang van een oud naar een nieuw systeem veel tijd kost. “Systemen van een dergelijke omvang en complexiteit kennen dit soort doorlooptijden. Niet alleen worden alle technische omgevingen ingericht conform state of the art informatiebeveiliging, ook de koppelingen met de providers moeten worden ingericht, het moet voldoen aan de Nederlandse wet- en regelgeving, die bijvoorbeeld een geheimhoudersfilter nodig maakt”, zo schrijft ze aan de Tweede Kamer.

Tot slot vertelt de minister dat eindgebruikers op het punt staan om het nieuwe tapsysteem in de praktijk te testen. Voor komend jaar staat de verdere uitrol van het nieuwe systeem op de agenda. Het ministerie heeft contact opgenomen met de leverancier van het oude systeem om deze aankomend jaar in de lucht te houden, totdat het nieuwe systeem operationeel is.

Techredacteur
Techliefhebber pur sang: Anton is gek op alles wat met technologie en internet te maken heeft. Cybersecurity, privacy en internetcensuur hebben dan ook zijn volle aandacht. Meer over Anton.
Plaats een reactie
Een reactie plaatsen