Bits of Freedom lanceert tool om manipulatie door sociale media te herkennen

Man met touwtjes aan zijn vingers om een pop mee te bedienen

Bits of Freedom heeft vandaag een online tool gelanceerd die gebruikers inzicht geeft in de wijze waarop techbedrijven als Google, Facebook en YouTube ons proberen te manipuleren. Het hulpmiddel gaat door het leven als ‘Korte Cursus Manipulatie’. Tegelijkertijd eist de burgerrechtenorganisatie dat Den Haag en Brussel actie ondernemen tegen grote platforms om hun monopolie te doorbreken.

Dat schrijft Bits of Freedom in een persverklaring.

Algoritmes dragen bij aan onze meningsvorming

Het verspreiden van nepnieuws en desinformatie is een effectief middel om de publieke opinie te manipuleren en aan te zetten tot polarisatie. Veiligheidsdiensten waarschuwen dat statelijke actoren als Rusland, China en Noord-Korea deze tactiek inzetten om hun invloed in andere delen van de wereld uit te oefenen en verwarring te zaaien.

Nepnieuws is uiteraard niet de enige factor die onze kijk op de wereld bepaalt. Slimme algoritmes spelen daarin vandaag de dag een steeds belangrijkere rol. Dat was voor Kees Verhoeven (D66) en Harry van der Molen (CDA) aanleiding om het kabinet te vragen om een onderzoek in te stellen naar de impact van algoritmes op ons leven.

Zijn algoritmes onschuldig of niet?

Platforms van grote techbedrijven als Google, Facebook en YouTube gebruiken algoritmes om ons relevante content voor te schotelen. Als het om aanbevelingen gaat voor een bepaald product gaat, is dat vrij onschuldig. Als je door algoritmes de ene na de andere video voorgeschoteld krijgt waarin complettheorieën centraal staan, is het een ander verhaal.

“Misschien moet je wel veel verder gaan en verbieden dat die platformen aanbevelingen doen op basis van algoritmes”, zo stelde Kees Verhoeven vorig jaar november. “Het is niet aan de overheid om bepaalde informatie te verbieden omdat die onjuist zou zijn. Nee, we moeten inzoomen op de algoritmes. Waar zijn de keuzes van de social mediabedrijven op gebaseerd? Waarom zetten ze bepaalde artikelen in de etalage?”

Bits of Freedom noemt de werkwijze van technologiebedrijven manipulatie. Als je voortdurend artikelen en video’s over een specifiek onderwerp wordt voorgeschoteld, is manipulatie doorzichtig. Techgiganten hanteren echter ook minder bekende vormen van manipulatie om ons te beïnvloeden. Volgens de burgerrechtenbeweging moet je dan denken aan censuur, profilering en slimme designtrucjes die zijn ontwikkeld om onze aandacht zo lang mogelijk vast te houden.

BoF wil Nederlanders bewuster maken van manipulatie door techbedrijven

Om hier doorheen te prikken lanceert Bits of Freedom vandaag de Korte Cursus Manipulatie. Het is een online tool om verschillende vormen van manipulatie op sociale media te herkennen. “Miljoenen Nederlanders spenderen dagelijks uren op social media, platforms waar ze zonder schroom worden misleid en misbruikt”, vertelt Esther Crabbendam van Bits of Freedom. “Google, Facebook en YouTube bepalen feitelijk wie wel en niet het woord mag voeren én wat we wel en niet mogen delen. Dat is funest voor ons publieke debat.”

Crabbendam vindt het onbegrijpelijk waarom we accepteren dat er geen klantenservice is waar gebruikers met vragen over het platform terecht kunnen. “Van iedere andere winkel of dienstverlener zouden we zoiets niet pikken. Waarom van hen dan wel? Zeker wanneer je bedenkt dat wij, de gebruikers, degenen zijn die de platforms de moeite waard maken.”

Met de Korte Cursus Manipulatie wil Bits of Freedom Nederlandse internetgebruikers bewuster maken van de manipulatietactieken en -technieken die techbedrijven hanteren om aan ons te verdienen. De tool is te vinden op de website kortecursusmanipulatie.nl.

BoF tracht ‘monopolie van platforms’ te doorbreken

De directe aanleiding voor de campagne was het onderzoeksrapport van Bits of Freedom en Dr. Holly Robbins van de Universiteit Eindhoven. Daarin worden bekende en minder bekende vormen van manipulatie beschreven. De burgerrechtenorganisatie besloot op eigen initiatief onderzoek te doen naar de misstanden bij grote platforms. Bits of Freedom vindt dat het kabinet al te lang inzet op zelfregulering door de markt en er een te lakse houding op nahoudt als het om manipulatie gaat.

Met het rapport wil de belangenorganisatie Den Haag en Brussel aansporen om goede regelgeving te ontwikkelen en ‘het monopolie van de platforms’ te doorbreken.

Privacy en security redacteur
Techliefhebber pur sang: Anton is gek op alles wat met technologie en internet te maken heeft. Cybersecurity, privacy en internetcensuur hebben dan ook zijn volle aandacht. Meer over Anton.
Plaats een reactie
Een reactie plaatsen