Home - Pagina - De aftapwet in Nederland: Wat zijn de consequenties?

De aftapwet in Nederland: Wat zijn de consequenties?

Aftapwet om data te verzamelenIn februari 2017 heeft de Tweede Kamer de zogenoemde aftapwet goedgekeurd. Deze wet behelst dat de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) meer vrijheden heeft gekregen om het internetverkeer van burgers af te tappen, inclusief chatberichten en e-mails. De filosofie achter deze aftapwet is een efficiëntere bestrijding van terrorisme. Privacyactivisten vrezen echter dat de nieuwe wetgeving misbruikt kan worden om gewone burgers op grote schaal te observeren.

Welke bevoegdheden krijgt de AIVD door de aftapwet?

De nieuwe regels maken het mogelijk om op grote schaal internetdata te onderscheppen. Waar het aftappen van data voorheen een zeer gerichte exercitie was – bijvoorbeeld het aftappen van één specifieke telefoon van een terreurverdachte – is het nu mogelijk om op veel grotere schaal data in te zien en te analyseren.

Zo staat het de AIVD nu vrij om alle communicatie vanuit Nederland naar Syrië te onderscheppen en te onderzoeken. Hiermee kunnen mensen met een extremistisch en terroristisch gedachtegoed geïdentificeerd worden. Ook mag de AIVD hedendaags het internetverkeer van een complete woonwijk monitoren als er vermoedens bestaan dat er zich een terreurverdachte bevindt in desbetreffende wijk. Maar op deze manier pikt de AIVD natuurlijk wel ontzettend veel informatie op van gewone burgers.

Inlichtingendiensten in Europa lopen er al langere tijd tegenaan dat ze te weinig bevoegdheden en middelen hebben om adequaat mensen af te luisteren in het kader van de terrorismebestrijding. Zo zijn chatberichten van diensten als WhatsApp sterk versleuteld.  De aftapwet zou het makkelijker maken om verdachte communicatie of gedragingen te identificeren, waarna overgegaan kan worden tot nader toegespitst onderzoek.

Moet ik me zorgen maken om de aftapwet?

De AIVD gaat naar alle waarschijnlijkheid metadata verzamelen. Dit betekent dat ze niet direct je dataverkeer willen aflezen, maar wel op globaal niveau kunnen zien welke websites je bezoekt, met wie je allemaal communiceert en op welke fysieke locatie je je bevindt. Als hierbij iets opvallends naar voren komt, kan dit reden zijn voor de AIVD om nader onderzoek te doen.

Voor het aftappen van data op deze schaal is er wel steeds permissie nodig van een toetsingscommissie van rechters en technische professionals.

Toch zijn critici er niet gerust op dat ‘gewone burgers’ geen hinder zullen ondervinden van de aftapwet. De AIVD zegt dat de data van burgers weer wordt verwijderd als er niets noemenswaardigs of interessants gevonden wordt. Maar wat als iemand bijvoorbeeld illegaal een filmpje heeft gedownload via The Piratebay? Hoe gaat de AIVD om met dergelijke bevindingen? Dit blijft vooralsnog onduidelijk. De focus van de aftapwet lijkt te liggen op terrorismebestrijding, maar door het ‘sleepnet’ dat de AIVD uitwerpt om bruikbare data te vinden wordt er ook heel veel persoonlijke informatie buitgemaakt over gewone burgers. Daarnaast is er het feit dat de Nederlandse inlichtingendiensten informatie uitwisselen met inlichtingendiensten van andere landen. Niemand kan precies voorspellen waar onze persoonlijke informatie allemaal terecht kan komen.

Moeilijke afweging: nationale veiligheid versus het recht op privacy

Het blijft een moeilijke afweging. Na de terreuraanslagen in Parijs op het Bataclan-theater hield terreurverdachte Salah Abdeslam zich lange tijd schuil in de Brusselse wijk Maalbeek. Deze wijk wordt door velen gezien als een broeinest van radicalisme, moslimfundamentalisme en terrorisme. Met grootschalige observatie van de communicatie in de wijk hadden de Belgische veiligheidsdiensten mogelijk eerder in de gaten gehad dat Europa’s meestgezochte voortvluchtige zich in de Belgische hoofdstad bevond.

Met het oog op de nationale veiligheid is er zeker iets te zeggen voor de invoering van verscherpt toezicht om terrorismeverdachten op te pakken en nieuwe aanslagen te voorkomen. Helaas gaat dit inderdaad ten koste van de privacy van gewone burgers. Het is en blijft een kwestie van de juiste compromissen sluiten. Zolang de overheid de aftapwet inzet waar deze voor bedoeld is, namelijk terrorismebestrijding, is het volgens velen een noodzakelijk kwaad dat er ook data van gewone Nederlanders wordt onderschept. Het is nu de vraag hoe groot de collateral damage gaat zijn voor de privacy van de Nederlandse burgers, en wat er precies gaat gebeuren met de buitgemaakte informatie.

 

in Privacy

Related Articles

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *